Vogelwerkgroep Oost-Brabant
Vogelwerkgroep Oost-Brabant - Natuurpunt
Wilde Zwanen - Aronst Hoek

Projecten > Watervogeltellingen > Resultaten 2002-2003

WATERVOGELTELLINGEN IN DE REGIO OOST-BRABANT

Resultaten winterhalfjaar 2002-2003

De winter 2002-2003 was een normale winter. Vergeleken met de vorige natte edities kenden we meer en langere vorstperioden. Vele van onze vijvers waren dan ook voor lange duur dichtgevroren. Enkel de grotere wateroppervlakken bleven van de vorst gespaard en kenden grote concentraties watervogels wat vaak een lust voor het oog was.
De traditionele regenperiodes waren dit telseizoen echter ook weer van de partij en zorgden voor heel wat overlast. Veel valleigebieden waren geruime tijd ontoegankelijk wegens overstroming. Het tellen van onze overwinterende watervogels werd hierdoor op sommige plaatsen dan ook fel bemoeilijkt.
Van 13 gebiedjes in onze regio werden tijdig de telresultaten doorgestuurd. Volgende personen werkten mee aan de tellingen : Herroelen Paul, Reygel Alain, Collaerts Erwin, Aerts Kamiel, Collaerts Peter, Jonckers Marcel, Cuppens Jos, Van Roelen Lisette, Vanmarsenille Andre, Tuerlinckx Jos, Vandepoel Annie, Tuerlinckx Paul, Mangelschots Florent en Vandeplas Johan.

Bespreking van de waarnemingen (Zie Tab. 1)

Bij het binnenkrijgen van de telresultaten viel meteen op dat onze grotere watergebieden hoge cijfers scoorden. Vooral de Demervallei met zijn 'Kuilen', de Bezinkingsputten te Tienen en De Plas te Rotselaar telden voor verschillende soorten nog nooit waargenomen aantallen.
Dit was zo het geval voor Wilde Eend Anas platyrhynchos die jaar na jaar blijft toenemen. Het grootste aantal werd geteld te Testelt : maar liefst duizend exemplaren in januari. De piek voor de ganse regio viel in februari met maar liefst 2619 exemplaren.
Ook Wintertaling Anas crecca was in groot aantal aanwezig en verbrak de reeds gevestigde records. De grootste aantallen kon men vinden wederom in de Demervallei en ook te Tienen, vooral tijdens de koudere maanden van de telperiode.
De tweede helft van het winterhalfjaar was goed om Krakeend Mareca strepera waar te nemen. In maart zat de Krakeend zelfs in acht van onze gebiedjes met als grootste groep 88 exemplaren op de Bezinkingsputten te Tienen. Waarschijnlijk was de terugkeer naar de broedgebieden ook voor deze soort al van start gegaan.
Hetzelfde geldt voor de Pijlstaart Anas acuta. In maart maar liefst 73 waarnemingen van deze prachtige eendensoort.
De Smient Mareca penelope die normaal vrij zeldzaam is in onze regio deed het ook uitzonderlijk goed en evenaarde de tellingen van '98-'99 met 72ex.
Kuifeend Aythya fuligula en Tafeleend Aythya ferina waren ook zeer goed vertegenwoordigd. Kuifeend werd ruim verspreid waargenomen, terwijl dat duidelijk niet het geval was voor de Tafeleend. Deze soort had vooral een voorkeur voor de Plas te Rotselaar. Van de 143 ex. in december zaten er 130 ex. op de Plas en in februari 295 ex. van in totaal 308.
De Dodaars Tachybaptus ruficollis deed het weer beter in onze regio en werd vooral in de vorstvrije maanden waargenomen. De aantallen van Fuut Podiceps cristatus , Aalscholver Phalacrocorax carbo en Blauwe Reiger Ardea cinerea bleven min of meer stabiel.
De grote verliezer van de soortenlijst was de Knobbelzwaan Cygnus olor met een halvering van het aantal waarnemingen t.o.v. vorig telseizoen.

Tab. 1 - Totalisatie per maand en per soort

  DD FU AS BR KZ SI KR WT WE PY SE TE KE MK NG WH
 
oktober '02 12 18 16 18 12 6 34 100 1138 3 22 3 12 162 9 64
november '02 4 11 26 23 9 1 33 130 1063 0 7 6 9 131 24 64
december '02 0 3 6 6 6 6 18 422 1759 8 1 143 11 298 6 65
januari '03 2 3 57 22 5 12 80 578 2021 4 9 308 44 392 25 53
februari '03 0 5 16 34 7 1 102 647 2619 6 8 43 14 368 27 56
maart '03 10 24 128 31 6 44 182 404 504 73 83 86 181 337 12 57
 
Totalen 28 64 249 134 45 70 449 2281 9104 94 130 589 271 1688 103 359

Legende : DD Dodaars SI Smient SE Slobeend
FU Fuut KR Krakeend TE Tafeleend
AS Aalscholver WT Wintertaling KE Kuifeend
BR Blauwe Reiger WE Wilde Eend MK Meerkoet
KZ Knobbelzwaan PY Pijlstaart NG Nijlgans
WH Waterhoen

Waarnemingen van meeuwen (Zie Tab. 2)

Een steeds wederkerend fenomeen is dat vooral tijdens de koudere maanden het aantal meeuwen in onze regio toeneemt. Vooral de Kokmeeuw Larus ridibundus komt ook bij ons zijn voedsel zoeken. Zeldzamer zijn de waargenomen Zilvermeeuwen Larus argentatus dewelke ditmaal in aantal zelfs voorbij gestoken worden door het aantal waargenomen Stormmeeuwen Larus canus. Buiten de in de tabel staande waarnemingen werden in maart aan het Wachtbekken van Miskom nog twee Zwartkopmeeuwen Larus melanocephalus waargenomen.

Tab. 2 - Waarneming van meeuwen

Gemeente Localiteit Kokmeeuw Zilvermeeuw Stormmeeuw
    okt nov dec jan feb maa okt dec feb maa nov dec jan feb
Rotselaar Plas 35   100 100 40 2   6 6     8 4  
Tienen Bezinkingsputten 41 12 114       1              
Testelt Kuilen 2 39   100 122 7     1 1        
Diest Wallen 7 70 18 45 2 28           7 4  
Diest Webbekomsbroek   118 15 382 54 12             4 3
St.-Pieters-Rode Horst 6     15                    
St.-Joris-Winge Gempvijvers 17 74 3 14 20 140     4   2     1
Aarschot Vijv. v. Schoonhoven   11 18 2 19 12   3 2     4   4
Schaffen De Schans   17 23 21 27 27   3         3 6
Tienen Viander       36 13                  
Miskom-Kortenaken Wachtbekken           50                
  Totaal 108 341 291 715 297 278 1 12 13 1 2 19 15 14

Waarnemingen van steltlopers (Zie Tab. 3)

Op doortrek zijnde steltlopers werden vooral gezien in begin en einde van de telperiode. Een uitzonderlijk grote groep Watersnippen Gallinago gallinago (150 ex.) werd geteld in de Demervallei te Testelt in maart. Bijna alle waarnemingen van Watersnip kwamen trouwens uit deze regio, in tegenstelling tot andere jaren toen de Watersnip toch meer verspreid werd waargenomen. Aan het Wachtbekken van Miskom werden in maart minimum 10 Waterrallen Rallus aquaticus waargenomen.

Tabel . 3 - Waarnemingen van steltlopers

Kievit okt Tienen 150
    Schaffen 36
  nov Tienen 22
    Schaffen 29
    Testelt 6
  jan Testelt 32
    Webbekom 76
    Diest 18
  febr Schaffen 18
  maa Schaffen 19
    Testelt 308
    Tienen 50
Watersnip okt Testelt 10
    Miskom 17
    Tienen 3
  nov Testelt 4
  jan Testelt 36
  feb Testelt 1
  maa Testelt 150
    Tienen 3
Bokje nov Tienen 1
  feb Tienen 1
  maa Miskom 4
Witgatje okt Testelt 1
  nov Testelt 1
    Tienen 1
  Jan Tienen 1
  maa Testelt 3
    Tienen 2
Wulp feb Tienen 1
    Schaffen 2
Waterral okt Tienen 2
  dec Tienen 8
  maa Tienen 10
Scholekster maa Schaffen 2
    Tienen 2
Tureluur maa Tienen 1
    Testelt 1
Kemphaan maa Tienen 9
Bonte Strandloper okt Tienen 1
  maa Miskom 3

Andere waarnemingen (Zie Tab. 4)

Eindelijk waren er nog eens waarnemingen van Grote Zaagbek Mergus merganser, dit te Testelt. Vroeger en dan ook vooral tijdens de strengere winters werd deze soort meer aangetroffen in onze regio. Zeldzaam ook was de waarneming te Testelt van drie Wilde Zwanen Cygnus cygnus. Reeds enkele jaren treffen we Grote Zilverreiger Casmerorodius albus aan in onze regio, nog nooit werden er zoveel meldingen gedaan als tijdens deze telperiode. Waarschijnlijk waren het 1 of 2 exemplaren die geruime tijd in onze regio overwinterden. Wat ook opvalt is dat het aantal exoten blijft toenemen, hopelijk worden ze geen plaag in onze regio.

Tab. 4 - Andere waarnemingen

Mandarijneend okt Rotselaar 1
  dec Rotselaar 3
  jan Rotselaar 2
  feb Tienen 1
Bergeend nov Tienen 2
  jan Testelt 4
    Webbekom 1
  feb Testelt 2
Grote Zaagbek jan Testelt 3
Zomertaling maa Testelt 2
    Miskom 2
    Tienen 4
Rosse Fluiteend dec Tienen 1
Grote Zilverreiger dec Testelt 1
  feb Miskom 1
  maa St.-Joris-Winge 1
    Aarschot 1
Wilde Zwaan jan Testelt 3
Zwarte Zwaan maa Testelt 1
Kolgans okt Testelt 1
  nov Testelt 1
  jan Testelt 32
  feb Testelt 1
  maa Testelt 1
Canadese Gans okt Lubbeek 3
  nov Lubbeek 2
  dec Testelt 4
    Rotselaar 1
  jan Testelt 72
  feb Testelt 3
  maa St-Pieters-Rode 2
    Webbekom 3
    Rotselaar 3
    Testelt 4
Indische Gans okt Diest 1
  nov Diest 1
  maa Rotselaar 3
    Lubbeek 1
Grauwe Gans okt webbekom 1
  nov Testelt 1
    webbekom 1
  jan Testelt 12
  feb Testelt 22
    Tienen 4
    webbekom 1
Brandgans maa Aarschot 4

Besluit

Onze telprestatie binnen de regio is de laatste jaren min of meer dezelfde gebleven. Toch merken we voor heel wat soorten jaarlijks een toename in aantal. Vooral het strengere karakter van deze winter was hiervoor ook de oorzaak.
Johan Vandeplas
Home Bibliotheek Fotos Sitemap Zoeken
[Laatste update : 05-02-2006] DHTML Menu / JavaScript Menu Powered By OpenCube